Politiek gevangenen in Tibet. 

Politiek gevangene: Lama Jigme Gyatso (aka Guri).

Gevolgd op protesten in Labrang, werd Lama Jigme, 42 jaar, een monnik van het Labrang klooster, op 21 maart gearresteerd, zonder aanwijsbare reden en is meer dan een maand lang blootgesteld aan martelingen. Hij overleed bijna aan zijn verwondingen in de verhoorkamer.

Op 3 september heeft Lama Jigme een video opgenomen waarin hij zijn verklaring geeft over de martelingen die hij heeft moeten doorstaan tijdens zijn tijd in de gevangenis. De video is uitgebracht door de “Voice of America’s Tibetan service”, waarna Lama Jigme twee maanden vermist werd.

Hij is recentelijk teruggekeerd naar het klooster en op 4 november is hij opnieuw gearresteerd door meer dan 70 gewapende politie agenten. Hij wordt waarschijnlijk in de Lanzhou gevangenis vastgehouden.  

Politieke gevangenen: de broers Dawa en Nyima Gyaltsen

In mei 1996 worden Dawa Gyaltsen en zijn broer Nyima aangeklaagd als hoofdverdachten wegens de aanmaak en het verspreiden van posters voor een onafhankelijk Tibet. Ze kregen respectievelijk een gevangenisstraf van 18 jaar en 13 jaar. In januari 1997 werden zij overgebracht naar de Drapchi gevangenis.

Dawa Gyaltsen (46) werd geboren in Nagchu ( Oost Tibet) keerde na zijn studie in Beijing terug naar zijn geboortedorp en werd daar bankemployee.

Dawa's jongere broer, Nyima was tot zijn arrestatie monnik in het Nagchu Shabten Klooster.

In 1994 en 1995 kwamen Chinese Autoriteiten naar het klooster voor het heropvoedingprogramma. Zij dwongen de monniken om de afsplitsing af te keuren, om de Dalai Lama te verloochenen en om religieuze kunstobjecten te vernietigen.

Uit verzet tegen het heropvoeding programma en door de verregaande beknotting van hun religieuze rechten, besloten Dawa en Nyima om protest acties op touw te zetten. Dawa zette zich in voor de posters en Nyima ging op zoek ging naar aanhang. Dawa schreef een korte geschiedenis over de onafhankelijkheid van Tibet en schreef teksten zoals 'Vrijheid in Tibet' en 'Tibet is van de Tibetanen'.

In april 1995 hebben de broers in het verborgene de posters door het hele land laten ophangen. Toen het Public Security Bureau (PSB) de posters ontdekte wed een onderzoek gestart. Dawa vluchtte met anderen naar Lhasa. In november 1995 werd hij alsnog opgepakt.

Onbevestigde rapporten melden dat in 2002 Dawa Gyaltsen’s straf verlengd is met 1 jaar en 3 maanden en in 2004 met nog eens 9 maanden. Tenzin Tsundue ,een ex-politiek- gevangene die in de cel naast die van naast Dawa zat tijdens zijn detentie in de Sitru Detention Centre in 1997, heeft tijdens een verblijf in Londen in 2006 uitgebreid over Dawa Gyaltsen gesproken. Deze  werd slecht behandeld, zo vertelde Tenzin. Vaak kreeg hij geen eten en het dagelijks kwartiertje verplichte buitenlucht werd hem geregeld onthouden.

Volgens Tsundue werd hij bij aankomst geboeid zijn cel ingesmeten en kreeg 10 dagen geen eten. Om hem levend te houden, gooiden de bewaarders iedere dag water over hem heen. Zijn polsen zaten onder de littekens door de martelingen. Hij kreeg geen medische zorg en het duurde maanden voordat zijn wonden genezen waren.

Tenzin Tsundue zong vaak voor Dawa, vertelde hem over de Dalai Lama en de Panchen Lama en over families die door de Himalaya van elkaar gescheiden werden. Dawa zoog deze verhalen op. Hij was prettig verbaasd over de bewustwording en steun uit de Westerse Wereld. Hij kon bijna niet geloven dat de Dalai Lama een idool, een held en zelfs een rolmodel, was geworden en geliefd is over de hele wereld.

Politieke Gevangenen:  Kunkhyen & Lothok

 Kunkhyen is zanger en kunstdocent. De aanklacht tegen hem luidde “Het uitdragen  separatistische  leuzen’. Op  20 december 2007 kreeg hij een gevangenisstraf van 9 jaar.

Jarib Lothok is wegens het uit het land smokkelen van foto’s veroordeeld tot 3 jaar gevangenisstraf.

Politieke Gevangene: Tenzin Delek Rinpoche

De Tibetaanse religieuze leider Tenzin Delek Rinpoche was ter dood veroordeeld in 2002. In 2004 is zijn straf omgezet naar levenslang.

Tenzin Delek Rinpoche is veroordeeld in 2002 voor aanzetting  tot separatisme en het laten ontploffen van bommen. Niet alleen is er geen bewijs voor de betrokkenheid van Rinpoche, het lijkt er tevens op dat de Chinese autoriteiten hem als zondebok gebruiken om de repressie in oost Tibet te vergroten.

Tenzin Delek Rinpoche is afkomstig uit Lithang,  de Autonome Tibetaanse Prefectuur en is begin april 2002 aangehouden na een explosie in Chengdu de hoofdstad van de Provincie Sichuan.

Rinpoche is een zeer gerespecteerd man in de streek Lithang en hij onderhield goede contacten met de Dalai Lama. Rinpoche kwam voor het eerst in het vizier van de autoriteiten toen hij terugkeerde van het Drepung klooster in India waar hij van 1982 tot 1987 gestudeerd heeft. Gedurende deze tijd werd hij door de Dalai Lama erkend als incarnatie van een hoge religieuze leider uit het Lithang klooster.

Na Tenzin Delek Rinpoche‘s terugkeer uit India begonnen de Chinese autoriteiten hem tegen te werken met betrekking tot Rinpoche’s pogingen om de regio in sociaal en religieus opzicht te ontwikkelen. Toen de lokale autoriteiten hem tegenwerkten bij het stichten van een nieuw klooster, genaamd Jamyang Choekhor Ling in Nyagchu in Lithang, reisde hij in naar Beijing en verkreeg daar goedkeuring van de 10e Panchen Lama. Een jaar voor de dood van de Panchen Lama in 1989.

Gedurende de 90-er jaren heeft Tenzin Delek Rinpoche  mensen bij de reconstructie van verscheidene kleinere kloosters en een nonnenklooster geholpen. Daarnaast was hij betrokken bij activiteiten om huizen en educatie beschikbaar te stellen voor kinderen uit arme families. De lokale autoriteiten weigerden hem toestemming te geven voor het bouwen van een school en een bejaardentehuis in een nomadisch gebied.

In de late negentiger jaren, is toch met succes in Lithang een school voor zowel Tibetaanse als Chinese kinderen, waaronder veel wezen,  opgezet. Op deze school werd aan zeker 130 leerlingen les gegeven in het Tibetaans, Chinees, wiskunde, muziek en werd er gespeeld. Rinpoche begon veel respect te winnen van de lokale bevolking, hetgeen voor de Chinese autoriteiten een bedreiging vormde.

De lokale autoriteiten deden in 1998 hun eerste poging om Rinpoche vast te zetten op verdenking van het stichten van nieuwe kloosters ‘ in een privé hoedanigheid met de vlag van het Lamaisme hoog in het vaandel’ zonder goedkeuring van de regering. Daarnaast stelden zij dat hij het officiële overheidsbeleid had geschonden”. (Tibetaans verslag van de website “Tibetan Freedom”, the Tibetan Government-in-exhile, 22 april 2002).

Na zijn aanhouding namen lokale bewoners grote persoonlijke risico’s door het uitgeven en ondertekenen van een petitie ter ondersteuning van Tenzin Delek Rinpoche. De petitie verwees naar het positieve effect dat Rinpoche heeft gehad op het gebied met zijn sociale problemen. Daarnaast werd gesteld dat dankzij Rinpoche’s onderricht en zijn vaardigheden als ‘scheidsrechter’ de criminaliteit en de spanningen tussen de Tibetanen en Chinezen verminderden. De petitie was door verscheidene Tibetaanse en Chinese families ondertekend, en sloot af met een oproep aan de lokale autoriteiten tot een ‘goed’ oordeel te komen in zake Rinpoche. Tenzin Delek Rinpoche is daarna in staat geweest terug te keren uit het gebied waarheen hij was gevlucht.

Rinpoche’s strijd met de autoriteiten eindigde niet op dit moment. In 2000 werd hem door de autoriteiten opgedragen de school in Lithang te sluiten. Daarnaast werd een tweede poging gedaan hem te arresteren. Tenzin Delek Rinpoche besloot wederom het gebied te verlaten, en er werd een nieuwe petitie ter ondersteuning ondertekend. Weer reageerden de autoriteiten op de bezorgdheid van de mensen, dit keer drongen zijn de   op dat hij ‘ het rustige leven van een gewone monnik ‘ zou moeten leiden, zonder betrokkenheid bij ‘politieke’ activiteiten. Daarnaast werden hem beperkingen inzake zijn bewegingsvrijheid opgelegd. Bij zijn terugkeer werd Rinpoche door vele locale bewoners verwelkomd.

Na 2000 reisde Rinpoche door Kardze Prefectuur om onderricht te geven. Uit berichtgeving van zijn volgers, bleek dat hij erg eenvoudig reisde, zonder groot gevolg, wat het beeld gaf van iemand zonder materialistische waarden en iemand die status geen groot belang toedichtte. Op 7 april 2002 slaagden de Chinese autoriteiten er uiteindelijk in Tenzin Delek Rinpoche te arresteren. De autoriteiten konden geen bewijs overleggen om hun aanklacht dat hij betrokken was bij bomaanslagen bij te staan.