Terwijl er tussen het Amerikaanse Google en China volgens een bijna hyperventilerend Newsweek een ,,titanengevecht’’ uitbrak, waren de hoogste leiders in Peking met Tibet bezig.

Drie dagen lang keurde de politieke top tijdens een speciale conferentie -de vijfde in zijn soort in de 60-jarige geschiedens van de Volksrepubliek China- de details goed van een nieuw ontwikkelingsplan voor Tibet.

Dat is in dit geval de verzamelnaam voor de Tibetaanse Autonome Regio(TAR) met Lhasa als hoofdstad en de Tibetaanse prefecturen in de Chinese provincies Yunnan, Sichuan, Gansu en Xinjiang.

In essentie komt het plan erop neer dat de economische ontwikkeling van Tibet in de hoogste versnelling wordt gezet. Details waren al eerder uitgelekt, zoals de bouw van een tweede, hooggelegen luchthaven en de aanleg van drie nieuwe spoorlijnen, waarmee al begonnen is. Er wordt ook gewerkt aan een snelweg naar Nepal en India.

Sinds 2001 heeft Peking voor ruim 187 miljard yuan (19 miljard euro) in Tibet geinvesteerd en dat bedrag zal in de komende vijf jaar zeker overtroffen worden. De politieke bedoelingen van het nieuwe plan zijn duidelijk: voor eens en voor altijd een einde maken aan de onrust in Tibet door de zeer arme Tibetaanse bevolkingen welvarender te maken

De achterliggende gedachte is dat door nog meer economische ontwikkeling ,,stabiliteit’’ in Tibet verzekerd kan worden. Volgens het Chinese persbureau Xinhua moeten de inkomens van de gewone Tibetanen, dus de boeren, de nomadische herders, gelijk worden getrokken met de gemiddelde inkomens van de Han-Chinezen. De salarissen van Tibetaanse ambtenaren, politiemannen en andere functionarissen zullen ook omhoog gaan.

Het plan omvat de bouw van nieuwe ziekenhuizen, scholen en een universiteit. Ook het aantal Tibetaanse jongeren dat mag gaan studeren aan de Universiteit voor Etnische Minderheden in Peking zal worden verhoogd. Er moeten meer hoogopgeleide Tibetanen in het bestuur van de TAR en de prefecturen komen.

Volgens dr Tanzen Lhundup, de Tibetaanse directeur van het China-Tibet Onderzoekscentrum in Peking, zal het nieuwe plan een grote impact hebben op de economie van Tibet en de naburige regios in de Chinese provincies. Gewone Tibetanen klaagden de afgelopen jaren dat zij werden gediscrimineerd en niet profiteerden van de Chinese hausse. Of dat nu wel zal gebeuren, zal moeten blijken.

De uitbreiding van de infrastructuur met nieuwe wijken en bedrijfsterreinen zal ongetwijfeld ook voor een instroom van Han-Chinese ondernemers en werkers zorgen. Hoewel daar in de staatsmedia niets over is gezeg, is bevordering van de migratie van oost naar west, dus ook naar Tibet, een van de doelen van de Chinese overheid.

De expliciete politieke boodschap is ook duidelijk: een onafhankelijk, separaat of zelfs maar autonoom Tibet is voor Peking volstrekt onbespreekbaar. Of door economische ontwikkeling en verhoging van de levensstandaard de onrust in de Tibetaanse gebieden zal verdwijnen, moet blijken.

Of anders gezegd: zullen de Tibetanen zich laten ,,omkopen’’. Een groot aantal van hen zal dat zeker doen. Dat is nu al het geval. Maar in de kloosters blijft het onrustig en de Han-Chinese controle op de uitoefening van hun geloof wekt ook onder de gewone bevolking de nodige, hoewel slinkende, weerstand. Tot een nieuwe opstand, zoals in het voorjaar van 2008, waarbij 19 mensen om het leven kwamen, zal het op dit moment niet komen, maar het risico blijft wel bestaan. Peking beschuldigt de ,,separatische kliek van de dalai lama’’ de afscheidingsgedachte op te stoken.

Bron NRC Handelsblad 24 januari 2010